Wyrok frankowy — co dzieje się po wygranej i jak przebiega rozliczenie z bankiem

Wyrok frankowy — co oznacza wygrana?

Prawomocny wyrok unieważniający umowę kredytu frankowego to cel, do którego zmierza większość frankowiczów wchodzących na drogę sądową. Ale co dzieje się po jego ogłoszeniu? Jak przebiega praktyczne rozliczenie z bankiem i wykreślenie hipoteki? Poniżej krok po kroku.

Wyrok pierwszej instancji — kiedy jest wykonalny?

Co do zasady wyrok sądu pierwszej instancji staje się wykonalny po uprawomocnieniu — czyli po upływie terminu do wniesienia apelacji (14 dni od doręczenia wyroku z uzasadnieniem) lub po oddaleniu apelacji przez sąd II instancji.

Jednak jeśli sąd w wyroku I instancji zasądził zwrot pieniędzy od banku i nadał wyrokowi klauzulę natychmiastowej wykonalności (co jest rzadkie), można przystąpić do egzekucji już wcześniej.

Praktycznie: po wyroku I instancji kredytobiorca zazwyczaj czeka na wyrok II instancji (po apelacji banku), bo dopiero wtedy wyrok jest prawomocny i w pełni bezpieczny do egzekucji.

Termin złożenia apelacji przez bank: Bank ma 14 dni od doręczenia wyroku z uzasadnieniem na złożenie apelacji. Zazwyczaj banki składają apelacje — jest to standardowa praktyka. Postępowanie apelacyjne trwa od kilku miesięcy do ponad roku.

Teoria dwóch kondykcji — jak przebiega rozliczenie?

Po wydaniu prawomocnego wyroku unieważniającego umowę frankową zastosowanie ma tzw. teoria dwóch kondykcji — przyjęta przez Sąd Najwyższy w uchwale III CZP 6/21 z 7 maja 2021 r. Oznacza ona, że:

kredytobiorca ma roszczenie o zwrot wszystkich wpłaconych rat, prowizji i innych opłat (świadczeń nienależnych na podstawie art. 410 KC),
bank ma roszczenie o zwrot wypłaconego kapitału kredytu.

Obie wierzytelności istnieją niezależnie — ale strony mogą je potrącić (art. 498 KC). W praktyce rozliczenie wygląda tak, że bank lub kredytobiorca dopłaca tylko różnicę po wzajemnym potrąceniu.

Kto komu płaci po wyroku?

Wynik rozliczenia zależy od indywidualnych liczb:

Jeśli kredytobiorca wpłacił łącznie więcej niż wynosiła wypłacona kwota kredytu — bank dopłaca kredytobiorcy różnicę plus odsetki ustawowe za opóźnienie,
Jeśli kredytobiorca wpłacił mniej niż wynosiła wypłacona kwota (np. kredyt jest stosunkowo nowy i spłacono tylko część) — kredytobiorca musi dopłacić bankowi różnicę.

W wielu sprawach frankowych — szczególnie przy kredytach spłacanych przez wiele lat — to bank jest zobowiązany do zapłaty na rzecz kredytobiorcy.

Odsetki ustawowe za opóźnienie

Do roszczenia o zwrot nienależnych świadczeń dolicza się odsetki ustawowe za opóźnienie (aktualnie 11,5% rocznie według stopy NBP + 5,5 p.p.). Odsetki naliczane są zazwyczaj od dnia wezwania banku do zapłaty lub od dnia złożenia pozwu. To ważna kwota — szczególnie przy wieloletnich sprawach.

Odsetki za opóźnienie: Przy kwocie roszczenia 200 000 zł i sprawie trwającej 3 lata odsetki ustawowe to ok. 66 000–70 000 zł — istotny składnik ostatecznej kwoty do odzyskania od banku.

Jak wyegzekwować zapłatę od banku?

Po uzyskaniu prawomocnego wyroku możliwe drogi:

Wezwanie do zapłaty — napisz do banku, powołując się na prawomocny wyrok i żądając zapłaty w określonym terminie. Część banków reguluje zobowiązania dobrowolnie po uprawomocnieniu się wyroku.
Potrącenie — jeśli kredyt nadal trwa (bo prawomocny wyrok nie zawsze oznacza automatyczne jego wygaśnięcie od razu), możliwe jest formalne potrącenie wzajemnych wierzytelności — oświadczenie składane bankowi.
Egzekucja komornicza — jeśli bank nie płaci dobrowolnie, należy nadać wyrokowi klauzulę wykonalności i skierować sprawę do komornika. Komornik może zająć rachunki bankowe banku.

Wykreślenie hipoteki

Po unieważnieniu umowy kredytowej hipoteka ustanowiona na nieruchomości kredytobiorcy na rzecz banku powinna zostać wykreślona. W tym celu kredytobiorca składa wniosek do sądu wieczystoksięgowego dołączając:

prawomocny wyrok unieważniający umowę,
zgodę banku na wykreślenie hipoteki lub oświadczenie banku w wymaganej formie.

Jeśli bank odmawia wydania zgody — kredytobiorca może zastąpić to orzeczeniem sądowym lub żądać zgody w odrębnym postępowaniu. W praktyce, gdy wyrok jest prawomocny i kredytobiorca rozliczył się z bankiem, banki zazwyczaj wydają zgodę bez problemów.

Co z historią kredytową w BIK?

Po unieważnieniu umowy i rozliczeniu kredytobiorca powinien zadbać o usunięcie lub aktualizację wpisów w Biurze Informacji Kredytowej. Warto złożyć wniosek do BIK o usunięcie danych dotyczących unieważnionej umowy lub o zmianę statusu na "spłacony".

Podsumowanie

Wygrana sprawa frankowa to dopiero połowa drogi — po wyroku czeka jeszcze praktyczne rozliczenie z bankiem, egzekucja wyroku i wykreślenie hipoteki. Każdy z tych kroków wymaga odpowiednich działań. Dobry pełnomocnik nie tylko prowadzi sprawę do wyroku — ale też pomaga przejść przez etap powyrokowy sprawnie i bez komplikacji.