Otwarcie
W 2026 roku przedsiębiorcy muszą liczyć się z nowymi przepisami i zmianami w prawie gospodarczym. Najważniejsze z nich dotyczą oznaczania treści wygenerowanych lub zmodyfikowanych przez sztuczną inteligencję (AI) oraz nowych obowiązków w zakresie przejrzystości.
Przedsiębiorcy muszą przygotować się do nowych obowiązków w zakresie oznaczania treści AI i przejrzystości. Dostawcy systemów AI muszą stosować rozwiązania pozwalające maszynowo rozpoznawać sztuczne pochodzenie treści. Podmioty wykorzystujące systemy AI muszą oznaczać deepfake'i, teksty dotyczące spraw publicznych, które zostały wygenerowane lub zmanipulowane przez AI, oraz informować odbiorców o wykorzystaniu sztucznej inteligencji.
W tym artykule omówimy najważniejsze przepisy i zmiany w prawie gospodarczym, które dotyczą przedsiębiorców w 2026 roku. Przedstawimy również praktyczne wskazówki, jak przygotować się do tych zmian i uniknąć potencjalnych ryzyk.
Podstawa prawna
Od 2 sierpnia 2026 roku zaczną obowiązywać wymogi przejrzystości określone w AI Act. Wyraźnego oznaczenia będą wymagały przede wszystkim: deepfake'i, teksty wygenerowane albo zmanipulowane przez AI i publikowane w celu informowania społeczeństwa o sprawach będących przedmiotem zainteresowania publicznego, oraz treści, które mogą wyglądać na autentyczne, mimo że zostały sztucznie wytworzone lub znacząco zmodyfikowane.
Art. 13 RODO stanowi, że administrator danych osobowych musi udzielić osobie, której dane dotyczą, informacji o tym, czy przetwarza jej dane osobowe, oraz o celu i podstawie prawnej przetwarzania. Administrator musi również poinformować osobę, której dane dotyczą, o prawie do żądania dostępu do danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
Art. 22¹ KP stanowi, że pracodawca ma obowiązek informować pracownika o warunkach zatrudnienia, w tym o zakresie obowiązków, wynagrodzeniu i czasie pracy. Pracodawca musi również poinformować pracownika o prawie do żądania urlopu wypoczynkowego, urlopu bezpłatnego lub innych świadczeń.
Komisja Europejska opublikowała Kodeks postępowania dotyczący oznaczania treści wygenerowanych lub zmodyfikowanych przez sztuczną inteligencję. Kodeks ma pomóc dostawcom i podmiotom wykorzystującym generatywną AI przygotować się do obowiązków dotyczących przejrzystości.
Szczegółowa analiza prawna przypadków
Oznaczanie treści AI
Oznaczanie treści AI jest obowiązkowe w przypadku, gdy treści te są wykorzystywane w celu informowania społeczeństwa o sprawach będących przedmiotem zainteresowania publicznego. Oznaczenie powinno być zawarte w formacie możliwym do odczytania przez maszyny.
Przykładem takiego oznaczenia może być informacja o tym, że dany tekst lub obraz został wygenerowany przez sztuczną inteligencję. Oznaczenie powinno być wyraźne i zrozumiałe dla odbiorców.
Nowe obowiązki dla dostawców systemów AI
Dostawcy systemów AI muszą stosować rozwiązania pozwalające maszynowo rozpoznawać sztuczne pochodzenie treści. Rozwiązania te powinny umożliwiać odbiorcom łatwe rozpoznanie, czy dana treść została wygenerowana przez sztuczną inteligencję.
Przykładem takiego rozwiązania może być system, który umożliwia odbiorcom sprawdzenie, czy dany tekst lub obraz został wygenerowany przez sztuczną inteligencję. System taki powinien być łatwy w użyciu i dostępny dla wszystkich odbiorców.
Obowiązki podmiotów wykorzystujących AI
Podmioty wykorzystujące systemy AI muszą oznaczać deepfake'i, teksty dotyczące spraw publicznych, które zostały wygenerowane lub zmanipulowane przez AI, oraz informować odbiorców o wykorzystaniu sztucznej inteligencji.
Przykładem takiego oznaczenia może być informacja o tym, że dany tekst lub obraz został wygenerowany przez sztuczną inteligencję. Oznaczenie powinno być wyraźne i zrozumiałe dla odbiorców.
Ważna zasada prawna: oznaczanie treści AI jest obowiązkowe w przypadku, gdy treści te są wykorzystywane w celu informowania społeczeństwa o sprawach będących przedmiotem zainteresowania publicznego.
Cytat z przepisu: Art. 13 RODO stanowi, że administrator danych osobowych musi udzielić osobie, której dane dotyczą, informacji o tym, czy przetwarza jej dane osobowe, oraz o celu i podstawie prawnej przetwarzania.
Ryzyka dla przedsiębiorcy
Przedsiębiorcy, którzy nie stosują się do nowych obowiązków w zakresie oznaczania treści AI i przejrzystości, mogą ponieść konsekwencje prawne. Konsekwencje te mogą obejmować kary finansowe, utratę zaufania klientów oraz uszczerbek na reputacji.
Przykładem takiej konsekwencji może być kara finansowa nałożona przez organy nadzorcze. Kara taka może być nałożona w przypadku, gdy przedsiębiorca nie stosuje się do obowiązków w zakresie oznaczania treści AI i przejrzystości.
Przedsiębiorcy powinni również uwzględnić potencjalne ryzyka związane z wykorzystaniem systemów AI. Ryzyka te mogą obejmować błędy w funkcjonowaniu systemu, nieprawidłowe oznaczenie treści AI oraz brak przejrzystości w zakresie wykorzystania systemów AI.
Przykładem takiego ryzyka może być błąd w funkcjonowaniu systemu AI, który powoduje nieprawidłowe oznaczenie treści AI. Błąd taki może skutkować konsekwencjami prawnymi, w tym karą finansową.
Ryzyko prawne: nieoznaczenie treści AI może skutkować konsekwencjami prawnymi, w tym karą finansową.
Przykład kwoty kary: 100 000 PLN może być nałożona w przypadku, gdy przedsiębiorca nie stosuje się do obowiązków w zakresie oznaczania treści AI i przejrzystości.
Przykład z praktyki
Przykładem przedsiębiorcy, który nie stosował się do obowiązków w zakresie oznaczania treści AI i przejrzystości, jest spółka X. Spółka X wykorzystywała systemy AI do generowania treści, ale nie oznaczała ich jako treści AI.
W wyniku tego spółka X została ukarana karą finansową w wysokości 100 000 PLN. Kara ta była nałożona przez organy nadzorcze, które stwierdziły, że spółka X nie stosowała się do obowiązków w zakresie oznaczania treści AI i przejrzystości.
Lista błędów, które popełniła spółka X:
- nieoznaczenie treści AI
- brak przejrzystości w zakresie wykorzystania systemów AI
- nieprawidłowe funkcjonowanie systemu AI
Co zrobić krok po kroku
Krok 1: Zrozumienie obowiązków
Pierwszym krokiem jest zrozumienie obowiązków w zakresie oznaczania treści AI i przejrzystości. Przedsiębiorcy powinni zapoznać się z przepisami prawa, które dotyczą oznaczania treści AI i przejrzystości.
Przykładem takiego przepisu jest Art. 13 RODO, który stanowi, że administrator danych osobowych musi udzielić osobie, której dane dotyczą, informacji o tym, czy przetwarza jej dane osobowe, oraz o celu i podstawie prawnej przetwarzania.
Krok 2: Wdrożenie systemu oznaczania treści AI
Drugim krokiem jest wdrożenie systemu oznaczania treści AI. Przedsiębiorcy powinni wybrać system, który umożliwia odbiorcom łatwe rozpoznanie, czy dana treść została wygenerowana przez sztuczną inteligencję.
Przykładem takiego systemu jest system, który umożliwia odbiorcom sprawdzenie, czy dany tekst lub obraz został wygenerowany przez sztuczną inteligencję.
Krok 3: Przejrzystość w zakresie wykorzystania systemów AI
Trzecim krokiem jest zapewnienie przejrzystości w zakresie wykorzystania systemów AI. Przedsiębiorcy powinni informować odbiorców o wykorzystaniu systemów AI i o tym, jakie treści zostały wygenerowane przez sztuczną inteligencję.
Przykładem takiej informacji jest oznaczenie treści AI jako treści wygenerowanych przez sztuczną inteligencję.
Krok 4: Monitorowanie i aktualizacja
Czwartym krokiem jest monitorowanie i aktualizacja systemu oznaczania treści AI. Przedsiębiorcy powinni regularnie sprawdzać, czy system funkcjonuje prawidłowo i czy odbiorcy mają łatwy dostęp do informacji o treściach AI.
Przykładem takiej aktualizacji jest wprowadzenie nowych funkcjonalności, które umożliwiają odbiorcom łatwe rozpoznanie treści AI.
Krok 5: Szkolenia i edukacja
Piątym krokiem jest szkolenie i edukacja pracowników. Przedsiębiorcy powinni zapewnić, że pracownicy są świadomi obowiązków w zakresie oznaczania treści AI i przejrzystości.
Przykładem takiego szkolenia jest kurs, który omawia przepisy prawa dotyczące oznaczania treści AI i przejrzystości.
Krok 6: Audyt i kontrola
Szóstym krokiem jest audyt i kontrola systemu oznaczania treści AI. Przedsiębiorcy powinni regularnie sprawdzać, czy system funkcjonuje prawidłowo i czy odbiorcy mają łatwy dostęp do informacji o treściach AI.
Przykładem takiego audytu jest sprawdzenie, czy system oznaczania treści AI jest zgodny z przepisami prawa.
Krok 7: Wdrożenie systemu zarządzania ryzykiem
Siódmym krokiem jest wdrożenie systemu zarządzania ryzykiem. Przedsiębiorcy powinni zapewnić, że system oznaczania treści AI jest częścią szerszego systemu zarządzania ryzykiem.
Przykładem takiego systemu jest system, który umożliwia identyfikację, ocenę i kontrolę ryzyka związanego z wykorzystaniem systemów AI.
Krok 8: Monitorowanie i reagowanie na incydenty
Ósmym krokiem jest monitorowanie i reagowanie na incydenty. Przedsiębiorcy powinni zapewnić, że system oznaczania treści AI jest monitorowany i że incydenty są szybko wykrywane i usuwane.
Przykładem takiego monitorowania jest system, który umożliwia wykrywanie i reagowanie na incydenty związane z wykorzystaniem systemów AI.
Checklista dla przedsiębiorcy
Poniżej przedstawiamy checklistę, która pomoże Ci w przygotowaniu się do nowych obowiązków w zakresie oznaczania treści AI i przejrzystości:
- Czy Twoja firma wykorzystuje systemy AI do generowania treści?
- Czy Twoja firma oznacza treści AI jako treści wygenerowane przez sztuczną inteligencję?
- Czy Twoja firma zapewnia przejrzystość w zakresie wykorzystania systemów AI?
- Czy Twoja firma monitoruje i aktualizuje system oznaczania treści AI?
- Czy Twoja firma szkoli i edukuje pracowników w zakresie oznaczania treści AI i przejrzystości?
- Czy Twoja firma przeprowadza audyt i kontrolę systemu oznaczania treści AI?
- Czy Twoja firma wdrożyła system zarządzania ryzykiem?
- Czy Twoja firma monitoruje i reaguje na incydenty związane z wykorzystaniem systemów AI?
- Czy Twoja firma zapewnia, że system oznaczania treści AI jest zgodny z przepisami prawa?
- Czy Twoja firma regularnie sprawdza, czy system oznaczania treści AI funkcjonuje prawidłowo?
Zakończenie
W tym artykule omówiliśmy najważniejsze przepisy i zmiany w prawie gospodarczym, które dotyczą przedsiębiorców w 2026 roku. Przedstawiliśmy również praktyczne wskazówki, jak przygotować się do tych zmian i uniknąć potencjalnych ryzyk.
Jeśli masz pytania lub wątpliwości dotyczące oznaczania treści AI i przejrzystości, skontaktuj się z nami. Nasz zespół ekspertów pomoże Ci w przygotowaniu się do nowych obowiązków i zapewni, że Twoja firma jest zgodna z przepisami prawa.
Powiązane strony