# PPWR a zapasy magazynowe sprzed 12 sierpnia 2026 r.: czy możesz je jeszcze sprzedać?
Masz na magazynie towar kupiony w maju lub czerwcu 2026 roku. Od 12 sierpnia 2026 r. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40, znane jako PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation), stosuje się bezpośrednio w Polsce. Pytanie, które wraca w każdej rozmowie z menedżerami sieci handlowych: czy ten towar można jeszcze sprzedać, czy trzeba go wycofać?
Odpowiedź brzmi: to zależy — ale bardziej od tego, kiedy dane opakowanie zostało pierwotnie wprowadzone do obrotu w UE, niż od daty sprzedaży w sklepie.
Kluczowe rozróżnienie: kiedy naprawdę zaczyna się obowiązek?
PPWR posługuje się dwiema odrębnymi definicjami, które w praktyce bywają mylone (definicje zawiera art. 3 rozporządzenia):
Wprowadzenie do obrotu — moment, w którym opakowanie po raz pierwszy trafia na rynek UE. Czynność jednorazowa, wykonywana przez wytwórcę lub importera. Decyduje pierwsze udostępnienie konkretnego egzemplarza na rynku unijnym, a nie data produkcji nadrukowana na etykiecie.
Udostępnianie na rynku — każda kolejna dostawa w łańcuchu, w tym sprzedaż konsumentowi. Gdy sieć handlowa kupuje towar od dostawcy i sprzedaje go w sklepie, wykonuje czynność „udostępniania na rynku", a nie „wprowadzania do obrotu".
To rozróżnienie jest osią całego problemu. Jeżeli konkretny egzemplarz opakowania został wprowadzony do obrotu w UE przez wytwórcę lub importera przed 12 sierpnia 2026 r., jego dalsza sprzedaż przez sieć handlową po tej dacie nie stanowi nowego „wprowadzenia do obrotu". Wymogi materialne PPWR wiążą się bowiem z momentem wprowadzenia do obrotu, a nie z każdą kolejną transakcją w łańcuchu.
Taka konstrukcja jest standardem w unijnym prawie harmonizacji produktowej — ten sam mechanizm rozdzielenia „wprowadzenia do obrotu" i „udostępniania na rynku" znajdziemy w innych aktach opartych na tzw. nowych ramach prawnych. Nie oznacza to jednak, że każdy taki akt rozstrzyga kwestię zapasów identycznie; zakres zastosowania trzeba zawsze ocenić na gruncie samego PPWR.
Praktyczne znaczenie: rola sieci handlowej w łańcuchu dostaw
W rozumieniu PPWR sieć handlowa pełni z reguły funkcję dystrybutora — podmiotu w łańcuchu dostaw innego niż wytwórca lub importer, który udostępnia opakowanie na rynku.
To oznacza określone obowiązki, ale też — i to dobra wiadomość — dystrybutor nie ustala pierwotnych wymogów dla opakowania. Podstawowym obowiązkiem dystrybutora jest weryfikacja: czy dostawca (wytwórca, importer) dostarczył towar zgodnie z wymogami obowiązującymi w momencie jego wprowadzenia do obrotu, w tym czy opakowanie jest oznakowane i czy istnieje wymagana dokumentacja.
Jeżeli opakowania (puste lub z produktem) zostały nabyte od wytwórcy lub importera, a ten faktycznie wprowadził je do obrotu w UE przed 12 sierpnia 2026 r. — co do zasady można je sprzedawać dalej bez dostosowywania do nowych wymogów materialnych PPWR.
Pod jednym warunkiem: trzeba to udowodnić dokumentami.
Co zrobić natychmiast: dokumentacja
Obowiązuje tu prosta zasada praktyczna: ciężar dowodu spoczywa na przedsiębiorcy. Od dostawców należy żądać dokumentu potwierdzającego datę pierwszego wprowadzenia do obrotu w UE — faktury, dowodu dostawy, oświadczenia dostawcy. Data produkcji na opakowaniu to za mało.
Przy kontroli organ zapyta: kiedy ten konkretny egzemplarz trafił do obrotu w UE? Odpowiedź „mniej więcej w czerwcu" nie wystarczy.
Wyjątek, który zmienia obraz sytuacji: PFAS
Nie wszystko podlega logice „sprzedaży do wyczerpania zapasów".
Art. 5 ust. 2 PPWR wprowadza od 12 sierpnia 2026 r. ograniczenie zawartości substancji per- i polifluoroalkilowych (PFAS) w opakowaniach mających kontakt z żywnością. Progi określone w rozporządzeniu to m.in.:
- 25 ppb dla pojedynczej substancji PFAS,
- 250 ppb dla sumy PFAS,
- 50 ppm dla całkowitej zawartości fluoru.
Kluczowa wątpliwość praktyczna dotyczy tego, czy ograniczenie PFAS obejmuje także zapasy wprowadzone do obrotu przed 12 sierpnia 2026 r. Interpretacje w branży są w tym punkcie rozbieżne, a jednoznacznego stanowiska organów nadzoru w Polsce dotychczas nie opublikowano. Ostrożne podejście zakłada, że opakowania żywnościowe z podwyższoną zawartością PFAS są obszarem podwyższonego ryzyka niezależnie od daty zakupu zapasu.
Praktycznie oznacza to konieczność audytu kategorii żywnościowych w opakowaniach papierowych z powłoką barierową — to kategoria najbardziej narażona (produkty tłuste lub wilgotne: popcorn, pieczywo, dania na wynos, mięso w tackach). Jeżeli dostawcy dysponują wynikami badań na zawartość PFAS, warto je zweryfikować. Jeżeli nie — to punkt do pilnej rozmowy z dostawcą.
Pułapka private label: kiedy przestajesz być „tylko sprzedawcą"
Sieć handlowa z markami własnymi (private label) wchodzi w inną kategorię prawną. Zgodnie z zasadą znaną z całego unijnego prawa harmonizacji produktowej, podmiot, który wprowadza opakowanie do obrotu pod własną nazwą lub znakiem towarowym, przejmuje obowiązki wytwórcy w rozumieniu PPWR, a nie dystrybutora.
To oznacza pełen zakres odpowiedzialności: deklaracja zgodności UE i dokumentacja techniczna, wymogi dotyczące zawartości recyklatu (PCR), ograniczenia substancji (w tym PFAS i metale ciężkie), oznakowanie, obowiązki ROP i ewidencja w BDO. Nie da się tego skutecznie scedować na podwykonawcę wyłącznie zapisem umownym — umowa może regulować rozliczenia między stronami, ale nie zmienia tego, kto odpowiada wobec organu nadzoru.
Dla dużych sieci handlowych oznacza to konieczność przeglądu całego portfela marek własnych: czy dostawcy dysponują deklaracjami zgodności UE, czy potrafią wykazać zgodność w zakresie PFAS i metali ciężkich, czy prowadzona jest wymagana ewidencja.
Co robić teraz — krok po kroku
- Audyt zapasów — zidentyfikuj, które opakowania i produkty pochodzą sprzed 12 sierpnia 2026 r. Szczególnej uwagi wymagają: żywność w papierze powlekanym, produkty tłuste i wilgotne, napoje objęte systemem kaucyjnym, opakowania transportowe do e-commerce.
- Żądaj dokumentacji od dostawców — wyślij zapytanie: „Proszę o potwierdzenie daty wprowadzenia do obrotu w UE dla partii X, Y, Z oraz o deklaracje zgodności UE dla tych partii". Jeżeli dostawca nie potrafi wskazać konkretnej daty — to sygnał ostrzegawczy.
- Marki własne — przegląd priorytetowy — jeżeli sprzedajesz pod własną marką, zamów opinię prawną lub audyt. Koszt uporządkowania dokumentacji jest z reguły niższy niż koszt wycofania towaru z półek.
- Pusta przestrzeń w opakowaniach zbiorczych i wysyłkowych (art. 24) — jeżeli pakujesz przesyłki samodzielnie, czynność pakowania wykonywana po 12 sierpnia 2026 r. podlega już nowym zasadom, niezależnie od daty zakupu samych kartonów. Uwaga: art. 24 zawiera dwie warstwy — od 12 sierpnia 2026 r. obowiązuje zakaz zwodniczego i nieuzasadnionego pakowania, natomiast twardy limit 50% pustej przestrzeni wiąże się z późniejszym etapem stosowania rozporządzenia. Szczegóły omawiamy w osobnym artykule o e-commerce.
Fałszywe poczucie bezpieczeństwa: UC100
Na polskim rynku wciąż pokutuje przekonanie, że „skoro ustawa wdrażająca nie weszła w życie, to nie ma kar, więc nie ma problemu".
To błąd.
PPWR jest rozporządzeniem unijnym stosowanym bezpośrednio. Obowiązuje od 12 sierpnia 2026 r. niezależnie od stanu polskiej ustawy wdrażającej. Projekt oznaczony w wykazie prac rządu jako UC100 (nowelizacja ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi) na dzień 3 września 2026 r. nie został jeszcze uchwalony.
Kluczowe jest to, że brak polskiej ustawy nie zawiesza obowiązków wynikających z samego PPWR. Termin 12 lutego 2027 r. to data, do której każde państwo członkowskie ma notyfikować Komisji Europejskiej krajowy system kar za naruszenia rozporządzenia. Projekt UC100 przewiduje kary administracyjne w przedziale od 10 000 zł do 1 000 000 zł — są to jednak wartości projektowane, które mogą ulec zmianie w toku prac legislacyjnych.
Nie należy natomiast zakładać, że kary z przyszłej ustawy obejmą wstecznie okres sprzed jej wejścia w życie — polski porządek prawny co do zasady wyklucza retroaktywne stosowanie sankcji administracyjnych. Ryzyko jest inne: naruszenie trwające w chwili wejścia ustawy w życie (na przykład towar niezgodny, wciąż oferowany na półce) będzie mogło zostać ukarane od tego momentu. A niezależnie od kar, organy mogą stosować środki nadzoru rynku wynikające z samego PPWR i przepisów o nadzorze rynku.
Kanały kontroli: kto może sprawdzić sieć handlową?
- Inspekcja Handlowa / UOKiK — kontrola na poziomie sklepu i półki: oznakowanie, wymogi konstrukcyjne opakowania, zgodność z deklaracją.
- WIOŚ / GIOŚ — ewidencja i sprawozdawczość, obowiązki ROP, poziomy recyklingu (szczególnie istotne dla marek własnych).
- KAS — kontrola na granicy przy imporcie bezpośrednim.
Sankcje pozafinansowe bywają dotkliwsze niż kary pieniężne: wstrzymanie obrotu towarem, zatrzymanie przesyłki na granicy, nakaz wycofania z rynku. Dla sieci handlowej to bezpośrednie ryzyko operacyjne — przerwa w dostawach, puste półki, koszty logistyki zwrotów.
Jak się zabezpieczyć?
Przepisy są nowe, a interpretacje kluczowych pojęć — zwłaszcza statusu zapasów i zakresu ograniczenia PFAS — nie są jeszcze utrwalone praktyką organów ani orzecznictwem. W takiej sytuacji rzetelna ocena prawna konkretnego stanu magazynowego jest jedynym sposobem realnego ograniczenia ryzyka.
Każda sieć handlowa powinna wdrożyć stałą procedurę: przy każdym nowym dostawcy i każdej nowej partii — potwierdzenie daty wprowadzenia do obrotu, dokumentacja zgodności (PFAS, metale ciężkie, recyklat), oznakowanie zgodne z PPWR. To nie wymaga czekania na UC100.
Opinia o statusie zapasów — skontaktuj się z nami
Jeżeli prowadzisz sieć handlową i chcesz wiedzieć, jakie ryzyko niesie obecna pula zapasów, zapraszamy do kontaktu. Kancelaria Radcy Prawnego Joanna Cenkier zajmuje się prawem opakowań (PPWR, gospodarka odpadami opakowaniowymi, system kaucyjny).
Oferujemy:
- Opinię o statusie zapasów magazynowych — ocenę ryzyka dla konkretnych partii towaru
- Audyt procedur — przegląd zgodności z PPWR i identyfikację luk
- Wsparcie w relacjach z dostawcami — renegocjację umów pod kątem odpowiedzialności za datę wprowadzenia do obrotu i kompletność dokumentacji
Im dłużej niezgodny towar pozostaje na półce, tym większa ekspozycja na środki nadzoru rynku. Warto to uporządkować teraz.
Powiązane strony