Niemal co piąty pracodawca objęty obowiązkiem PPK wciąż nie zawarł umowy o zarządzanie funduszem inwestycyjnym — mimo że obowiązek ten dotyczy wszystkich bez wyjątku. Grzywna za zaniechanie wynosi do 1,5% funduszu wynagrodzeń z poprzedniego roku. Dla firmy z 20 pracownikami i funduszem 2 mln zł to nawet 30 000 zł.
Kogo dotyczy obowiązek wdrożenia PPK
Pracownicze Plany Kapitałowe (ustawa z 4 października 2018 r.) obejmują wszystkich pracodawców zatrudniających co najmniej 1 osobę zatrudnioną, tj. pracownika w rozumieniu Kodeksu pracy lub osobę wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia, jeśli podlega ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu z tego tytułu. Wyjątek stanowią: mikroprzedsiębiorcy (do 9 zatrudnionych), jeśli każda osoba zatrudniona złożyła deklarację rezygnacji z PPK, a także osoby fizyczne zatrudniające inne osoby wyłącznie na potrzeby gospodarstwa domowego.
PPK nie obejmuje pracowników, którzy ukończyli 70. rok życia. Pracownicy między 55. a 70. rokiem życia są objęci programem, ale przystępują do niego wyłącznie na własny wniosek. Pracownicy do 55. roku życia są zapisywani automatycznie i mogą zrezygnować, składając odpowiednią deklarację.
Co 4 lata pracodawca ma obowiązek ponownie zapisać do PPK tych pracowników, którzy wcześniej złożyli rezygnację — jest to tzw. automatyczny zapis po 4 latach. Kolejny obowiązkowy automatyczny zapis nastąpi w 2027 roku.
Wysokość wpłat na PPK — składki pracownika i pracodawcy
Wpłaty do PPK są finansowane przez trzy podmioty: pracownika, pracodawcę i państwo. Wpłata podstawowa pracownika wynosi 2% wynagrodzenia brutto. Pracownik może obniżyć wpłatę do 0,5% wynagrodzenia brutto, jeśli jego wynagrodzenie brutto ze wszystkich źródeł nie przekracza 1,2-krotności minimalnego wynagrodzenia. Pracownik może też dobrowolnie zwiększyć wpłatę do 4%.
Wpłata podstawowa pracodawcy wynosi 1,5% wynagrodzenia brutto pracownika — to koszt obligatoryjny. Pracodawca może dobrowolnie zwiększyć wpłatę o dodatkowe 2,5%. Łączna składka podstawowa (pracownik + pracodawca) to 3,5% wynagrodzenia brutto.
Wpłata powitalna państwa to jednorazowo 250 zł. Dopłata roczna wynosi 240 zł dla uczestników, których wpłaty na PPK w danym roku były wystarczające. Wpłaty pracodawcy do PPK są kosztem uzyskania przychodu — zmniejszają podstawę opodatkowania CIT.
Obowiązki informacyjne pracodawcy wobec pracowników
Pracodawca ma liczne obowiązki informacyjne wobec pracowników w zakresie PPK. Przed zawarciem umowy o prowadzenie PPK pracodawca jest zobowiązany poinformować pracownika o warunkach uczestnictwa w PPK, w tym o możliwości złożenia deklaracji rezygnacji. Pracodawca musi przekazywać instytucji finansowej dane niezbędne do prowadzenia rachunków PPK uczestników.
Wpłaty do PPK muszą być naliczane i odprowadzane do instytucji finansowej w terminie do 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym zostały naliczone. Opóźnienie w odprowadzaniu wpłat jest naruszeniem przepisów ustawy o PPK.
Sankcje za naruszenie przepisów PPK
Ustawa o PPK przewiduje kilka rodzajów sankcji. Za niezawarcie umowy o zarządzanie PPK w terminie — kara grzywny do 1,5% funduszu wynagrodzeń u danego pracodawcy w poprzednim roku obrotowym. Za niedeklarowanie lub nieopłacanie wpłat do PPK, nakłanianie do rezygnacji z PPK, zatajanie informacji — kara grzywny od 1 000 do 1 000 000 zł. Za niedopełnienie obowiązków informacyjnych wobec pracowników — kara grzywny do 1,5% funduszu wynagrodzeń.
Postępowanie w sprawach o wykroczenia PPK prowadzi Państwowa Inspekcja Pracy. PIP ma prawo żądać od pracodawcy udostępnienia dokumentów związanych z PPK, w tym umów, deklaracji i potwierdzeń odprowadzenia wpłat.
Szczególnie ryzykowne jest nakłanianie pracowników do rezygnacji z PPK lub uniemożliwianie im przystąpienia do programu. Takie działanie jest nie tylko wykroczeniem, ale może być zakwalifikowane jako naruszenie praw pracowniczych — z konsekwencjami w postępowaniu przed PIP i sądem pracy.
Wybór instytucji finansowej dla PPK — jak postąpić prawidłowo
Wybór instytucji finansowej prowadzącej PPK powinien nastąpić w porozumieniu z zakładową organizacją związkową lub — jeśli jej nie ma — z reprezentacją pracowników. Jeśli pracodawca nie porozumie się z reprezentacją w wymaganym terminie, dokonuje wyboru samodzielnie, mając na uwadze najlepszy interes osób zatrudnionych.
Pracodawca może wybrać dowolną instytucję z listy PFR Portal PPK. Przy wyborze warto porównać: opłaty za zarządzanie, politykę inwestycyjną funduszy, jakość obsługi administracyjnej i dostępność narzędzi informatycznych do obsługi PPK. Zmiana instytucji finansowej jest możliwa, ale wymaga zachowania procedury i zawarcia nowej umowy.
W Kancelarii Radcy Prawnego Joanna Cenkier w Lublinie pomagamy pracodawcom w kompleksowym wdrożeniu PPK: od przygotowania regulaminów i wzorów dokumentów, przez wybór instytucji finansowej, po przeszkolenie działu kadr z obowiązków informacyjnych. Jeśli Twoja firma jeszcze nie wdrożyła PPK lub masz wątpliwości co do prawidłowości obecnych procedur — umów konsultację.
Powiązane strony