Wybór między zatrudnieniem prawnika na etacie a stałą współpracą z kancelarią zewnętrzną zależy od charakteru spraw firmy, nie od jej wielkości. Koszt etatowego prawnika obejmuje nie tylko wynagrodzenie brutto powiększone o składki po stronie pracodawcy, ale też koszt stanowiska pracy, szkoleń, dostępu do systemów prawnych oraz ryzyko związane z jego nieobecnością lub odejściem z firmy, a mimo to pojedyncza osoba ma naturalne ograniczenia specjalizacyjne, których nie da się ominąć samym budżetem. Własny prawnik sprawdza się tam, gdzie liczba powtarzalnych, operacyjnych spraw jest na tyle duża, że stałe zaangażowanie jednej osoby na miejscu przynosi wymierną wartość; kancelaria zewnętrzna zaś tam, gdzie potrzebna jest wiedza specjalistyczna z kilku dziedzin naraz, jak prawo pracy, podatki czy ochrona danych. W większych firmach najczęściej sprawdza się model mieszany: etatowy prawnik do bieżącej obsługi, kancelaria do spraw specjalistycznych i sporów.
Koszt utrzymania prawnika na etacie
Zatrudnienie prawnika w wewnętrznym dziale prawnym to nie tylko wynagrodzenie brutto powiększone o składki po stronie pracodawcy. Trzeba doliczyć koszt stanowiska pracy, szkoleń i dostępu do systemów prawnych, czas potrzebny na rekrutację i wdrożenie nowej osoby, a także ryzyko związane z jej nieobecnością, urlopem czy odejściem z firmy, kiedy przez pewien czas dział prawny zostaje bez obsady. Pojedynczy prawnik na etacie, nawet bardzo dobry, ma też naturalne ograniczenia specjalizacyjne. Trudno oczekiwać od jednej osoby biegłości jednocześnie w prawie pracy, prawie podatkowym, prawie budowlanym i ochronie danych osobowych.
Co realnie daje stała współpraca z kancelarią
Kancelaria świadcząca stałą obsługę prawną dysponuje zwykle zespołem specjalistów z różnych dziedzin, co pozwala firmie mieć dostęp do eksperta od konkretnego zagadnienia, zamiast polegać na ogólnej wiedzy jednej osoby. Model ten skaluje się też elastyczniej: w miesiącach o większym natężeniu spraw firma korzysta z większego wsparcia, a w spokojniejszych okresach koszt spada, czego nie da się osiągnąć przy stałym etacie, gdzie wynagrodzenie pozostaje takie samo niezależnie od bieżącego obciążenia. Nieobecność jednej osoby w kancelarii nie oznacza też przestoju w obsłudze firmy, bo sprawę może przejąć inny prawnik zespołu.
Kiedy zatrudnienie własnego prawnika ma sens
Mimo tych argumentów, w niektórych firmach etatowy prawnik jest rozwiązaniem racjonalnym. Dotyczy to zwłaszcza organizacji, w których liczba bieżących, powtarzalnych spraw jest na tyle duża, że stałe zaangażowanie jednej osoby na miejscu, znającej wewnętrzne procesy i uczestniczącej w codziennych spotkaniach operacyjnych, przynosi wymierną wartość. W dużych firmach dobrym rozwiązaniem bywa też model mieszany: etatowy prawnik lub head of legal zajmujący się bieżącą, operacyjną obsługą i koordynacją, wspierany przez kancelarię zewnętrzną w sprawach specjalistycznych, sporach sądowych czy transakcjach o większej skali.
Jak podjąć decyzję
Warto zacząć od analizy struktury dotychczasowych spraw prawnych firmy: ile z nich miało charakter powtarzalny i operacyjny, a ile wymagało wiedzy specjalistycznej dostępnej zwykle tylko w większych zespołach prawniczych. Firmy zatrudniające do kilkudziesięciu osób, bez rozbudowanej struktury transakcyjnej, zwykle wychodzą korzystniej na stałej współpracy z kancelarią, zarówno pod względem kosztów, jak i dostępu do szerszej wiedzy. Dopiero przy większej skali działalności i dużej liczbie codziennych, drobnych spraw kalkulacja zaczyna przechylać się w stronę zatrudnienia własnego prawnika, najczęściej w połączeniu ze wsparciem zewnętrznym, a nie zamiast niego.
Powiązane strony