grayscale photo of man thinking in front of analog wall clock

Co mi się należy od Państwa? Cz-12. Renta rodzinna

grayscale photo of man thinking in front of analog wall clock

To jest kolejna część artykułu dotyczącego świadczeń socjalnych w Polsce. 

Jeśli chcesz możesz szybko przejść do kolejnych części klikając poniżej.

Renta rodzinna

Renta rodzinna to świadczenie, mające na celu ma na celu finansowe wsparcie po śmierci bliskiej osoby.

Komu przysługuje renta rodzinna?

Renta rodzinna przysługuje dzieciom, małżonkowi oraz rodzicom osoby zmarłej, która w chwili śmierci miała ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy lub spełniała warunki wymagane do uzyskania jednego z tych świadczeń.  Przy ocenie prawa do renty przyjmuje się, że osoba zmarła była całkowicie niezdolna do pracy.

 

Ponadto renta rodzinna  przysługuje także uprawnionym członkom rodziny osoby, która w chwili śmierci pobierała zasiłek przedemerytalny, świadczenie przedemerytalne lub nauczycielskie świadczenie kompensacyjne. W takim przypadku przyjmuje się, że osoba zmarła spełniała warunki do uzyskania renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy.

Kto jest uprawniony do pobierania renty rodzinnej?

 

Do renty rodzinnej uprawnieni są następujący członkowie rodziny (spełniający także inne warunki opisane poniżej):

  1. dzieci własne, dzieci drugiego małżonka oraz dzieci przysposobione;
  2. przyjęte na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności wnuki, rodzeństwo i inne dzieci, z wyłączeniem dzieci przyjętych na wychowanie i utrzymanie w ramach rodziny zastępczej lub rodzinnego domu dziecka;
  3. małżonek (wdowa i wdowiec);
  4. rodzice (za rodziców uważa się tu również ojczyma i macochę oraz osoby przysposabiające).

 

Dzieci własne, dzieci drugiego małżonka i dzieci przysposobione (adoptowane) mają prawo do renty rodzinnej:

  1. do ukończenia 16 lat;
  2. do ukończenia nauki w szkole, jeżeli przekroczyły 16 lat życia, nie dłużej jednak niż do osiągnięcia 25 lat życia, albo
  3. bez względu na wiek, jeżeli stały się całkowicie niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji lub całkowicie niezdolne do pracy w okresie, do ukończenia 16 lat lub do ukończenia nauki w szkole, nie dłużej jednak niż do osiągnięcia 25 lat życia.

 

Zgodnie z ustawą jeżeli dziecko osiągnęło 25. rok życia, będąc na ostatnim roku studiów w szkole wyższej, prawo do renty rodzinnej przedłuża się do zakończenia tego roku studiów.

Przyjęte na wychowanie i utrzymanie wnuki, rodzeństwo i inne dzieci uznane za członków rodziny mają prawo do renty rodzinnej, jeżeli spełniają warunki określone jak dla dzieci własnych (punkty 1-3 powyżej), a ponadto:

  1. zostały przyjęte na wychowanie i utrzymanie co najmniej na rok przed śmiercią ubezpieczonego (emeryta lub rencisty), chyba że śmierć była następstwem wypadku,

oraz

  1. nie mają prawa do renty po zmarłych rodzicach, a gdy rodzice żyją, jeżeli:
    a) nie mogą zapewnić im utrzymania albo
    b) ubezpieczony (emeryt lub rencista) lub jego małżonek był ich opiekunem ustanowionym przez sąd.

 

Wdowa ma prawo do renty rodzinnej, jeżeli:

  1. w chwili śmierci męża osiągnęła wiek 50 lat lub była niezdolna do pracy albo
  2. wychowuje co najmniej jedno z dzieci, wnuków lub rodzeństwa uprawnione do renty rodzinnej po zmarłym mężu, które nie osiągnęło 16 lat, a jeżeli kształci się w szkole  – 18 lat życia, lub jeżeli sprawuje pieczę nad dzieckiem całkowicie niezdolnym do pracy oraz do samodzielnej egzystencji lub całkowicie niezdolnym do pracy, uprawnionym do renty rodzinnej. 

Prawo do renty rodzinnej nabywa również wdowa, która osiągnęła wiek 50 lat lub stała się niezdolna do pracy po śmierci męża, nie później jednak niż w ciągu 5 lat od jego śmierci lub od zaprzestania wychowywania osób wymienionych w punkcie 2 powyżej.

 

Wdowa niespełniająca warunków do renty rodzinnej i niemająca niezbędnych źródeł utrzymania ma prawo do okresowej renty rodzinnej:

  1. przez okres jednego roku od chwili śmierci męża;
  2. w okresie uczestniczenia w zorganizowanym szkoleniu mającym na celu uzyskanie kwalifikacji do wykonywania pracy zarobkowej, nie dłużej jednak niż przez 2 lata od chwili śmierci męża.

Zasady dotyczące wdowy stosuje się odpowiednio także do wdowca.

Rodzice mają prawo do renty rodzinnej, jeżeli:

  1. ubezpieczony (emeryt lub rencista) bezpośrednio przed śmiercią przyczyniał się do ich utrzymania;
  2. spełniają odpowiednio warunki określone dla wdowy i wdowca

Ile wynosi renta rodzinna?


Renta rodzinna wynosi:

  1. dla jednej osoby uprawnionej – 85% świadczenia, które przysługiwałoby zmarłemu;
  2. dla dwóch osób uprawnionych – 90% świadczenia, które przysługiwałoby zmarłemu;
  3. dla trzech lub więcej osób uprawnionych – 95% świadczenia, które przysługiwałoby zmarłemu.

 

Jaka jest najniższa kwota renty rodzinnej?

Obecnie, gwarantowana najniższa kwota renty rodzinnej wynosi 1 200,00 zł.

Za kwotę świadczenia, które przysługiwałoby zmarłemu, uważa się co do zasady kwotę emerytury lub renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy.

W razie śmierci osoby pobierającej emeryturę częściową lub spełniającej warunki do uzyskania tej emerytury, za kwotę świadczenia, które przysługiwałoby zmarłemu, uważa się kwotę emerytury ustaloną dla celów obliczenia emerytury częściowej w pełnej wysokości.

 

Czy można pobierać jednocześnie dwa świadczenia, tj. własną emeryturę i rentę rodzinną po zmarłym małżonku?

Nie. Jeśli wdowa ma własną emeryturę i jednocześnie przysługuje jej prawo do renty rodzinnej po zmarłym małżonku, musi dokonać wyboru. Nie może pobierać dwóch świadczeń. Jeśli nie wdowa nie dokona wyboru, dokona za nią wyboru ZUS kierując się wysokością świadczenia.

Czy można dorobić do renty rodzinnej?

Tak, pobierając rentę rodzinną można dorabiać oraz uzyskiwać dodatkowe przychody z różnych źródeł.

W przypadku dorobienia do 70  % przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia – renta rodzinna wypłacana jest w pełnej wysokości. Od 1 września 2020 r. wynosi 3 517,20 zł.

W przypadku przekroczenia limitu dorabiania do renty rodzinnej, świadczenie zostanie zmniejszone.

Kiedy ZUS zawiesi prawo do pobierania renty rodzinnej?

Jeśli osoba pobierająca rentę rodzinną przekracza w dodatkowych przychodach kwotę odpowiadającą 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia – ZUS zawiesi wypłatę renty rodzinnej. Od 1 września 2020 r. wynosi 6 531,90 zł.

UWAGA !

Kiedy ZUS zmniejszy wysokość pobieranej renty rodzinnej?

Jeśli Twój przychód będzie wyższy niż 70% przeciętnego wynagrodzenia, ale nie przekroczy 130% tego wynagrodzenia, ZUS zmniejszy wysokość renty rodzinnej o kwotę przekroczenia, nie więcej jednak niż o kwotę maksymalnego zmniejszenia.

Limity dorabiania nie dotyczą kobiet, które osiągnęły powszechny wiek emerytalny (60 lat); mężczyzn, którzy osiągnęli powszechny wiek emerytalny (65 lat) oraz osób pobierających rentę rodzinną po inwalidzie wojennym.

Czy musisz powiadamiać ZUS o podjęciu pracy zarobkowej, jeśli pobierasz rentę rodzinną?

Tak, każdy pobierający rentę rodzinną jest zobowiązany do powiadamiania ZUS o podjęciu pracy zarobkowej. Nieprzekazanie takiej informacji może skutkować żądaniem zwrotu pobranych świadczeń do trzech lat wstecz.

Jakie dokumenty musisz złożyć, aby przyznana została renta rodzinna?

Przede wszystkim wniosek ERR, który znajdziesz poniżej

 

Do formularza należy również złożyć dodatkowo dokumenty potwierdzające spełnienie warunków do przyznania renty:

 

1). dokument potwierdzający datę urodzenia i stwierdzający datę zgonu członka rodziny, po którym ma zostać przyznana renta,

2). dokument potwierdzający datę urodzenia osoby ubiegającej się o rentę,

3). odpis skrócony aktu małżeństwa, gdy o rentę ubiega się osoba owdowiała,

4). zaświadczenie o stanie zdrowia dziecka, osoby owdowiałej, wystawione przez lekarza leczącego, jeżeli przyznanie renty jest uzależnione od niezdolności do pracy,

5). zaświadczenie o uczęszczaniu do szkoły, jeżeli dziecko ukończyło 16 lat,

6). oświadczenie o pozostawaniu we wspólności małżeńskiej do dnia śmierci współmałżonka, a jeżeli takiej wspólności nie było, dokument o ustaleniu prawa do alimentów na podstawie decyzji sądu,

7). oświadczenie stwierdzające nieosiąganie przychodów z tytułu zatrudnienia, służby lub innej pracy zarobkowej albo prowadzenia pozarolniczej działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego.

 

Wymagane dokumenty są uzależnione od indywidualnej sytuacji danej rodziny i w poszczególnych przypadkach mogą być wymagane inne potwierdzenia, druki lub oświadczenia.

Wniosek ERR renta rodzinna

Od kiedy zostanie wypłacona renta rodzinna?

Rentę rodzinną otrzymasz od dnia powstania prawa do niej, nie wcześniej niż od miesiąca, w którym złożyłeś wniosek o rentę. 

Jeśli złożyłeś wniosek: 

  • w miesiącu, w którym zmarła osoba, po której przysługuje Ci renta,
  • następnym miesiącu, 

rentę rodzinną otrzymasz od dnia śmierci tej osoby – pod warunkiem, że już wtedy spełniałeś warunki do przyznania Ci renty.

W jaki sposób jest wypłacana renta rodzinna?

  • za pośrednictwem poczty;
  • na rachunek w banku lub w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej. 

 

Do renty rodzinnej przysługuje dodatek, o którym w następnym artykule.

Podstawa prawna:

art. 65 – 74 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 53 z późn. zm.).

 

Już niebawem kolejny artykuł z serii „50 świadczeń socjalnych”. 

Przejdź do poprzedniej lub kolejnej cześci cyklu

Chcesz być zawsze na bieżąco? 

Polub profil na Facebooku i otrzymuj powiadomienia o nowych artykułach!

Chcesz dowiedzieć się więcej?

Skontaktuj się ze mną i Zamów poradę prawną

Joanna Cenkier 

Radca Prawny

Kancelaria Radcy Prawnego Joanna Cenkier

Skontaktuj się z nami.

Udostępnij

Leave a Reply